Hướng dẫn & luật chơi
Trang này tóm tắt luật cờ tướng và cách Cyber Chinese Chess áp dụng luật khi bạn chơi trực tuyến. Máy chủ là trọng tài duy nhất: mọi nước đi, đồng hồ, kết quả và điểm Elo đều do máy chủ kiểm tra, nên hai bên luôn chơi theo cùng một luật.
Bàn cờ
- Bàn cờ có 9 đường dọc và 10 đường ngang; quân đặt trên giao điểm. Bên Đỏ ở dưới, bên Đen ở trên, Đỏ luôn đi trước.
- Sông chia đôi bàn cờ giữa hàng thứ 5 và thứ 6.
- Cung là ô vuông 3 × 3 có hai đường chéo ở giữa mỗi bên, nơi Tướng và Sĩ hoạt động.
Cách đi của từng quân
| Quân | Cách đi | Giới hạn |
|---|---|---|
| Tướng | Đi một bước ngang hoặc dọc | Không ra khỏi cung. Hai Tướng không được đối mặt trên cùng một đường dọc mà không có quân nào ở giữa (lộ mặt tướng). |
| Sĩ | Đi một bước chéo | Không ra khỏi cung. |
| Tượng | Đi chéo đúng hai bước (hình chữ điền) | Không qua sông. Bị chặn nếu có quân ở điểm giữa (cản Tượng). |
| Mã | Đi một bước thẳng rồi một bước chéo (hình chữ nhật) | Bị chặn nếu có quân ngay sát theo hướng đi thẳng (cản Mã). |
| Xe | Đi thẳng ngang hoặc dọc, bao nhiêu bước cũng được | Không nhảy qua quân khác. |
| Pháo | Đi như Xe khi không ăn quân | Muốn ăn quân phải nhảy qua đúng một quân (gọi là ngòi). |
| Tốt | Đi thẳng một bước về phía trước | Sau khi qua sông được đi thêm ngang một bước; không bao giờ đi lùi. |
Không được đi nước khiến Tướng của mình bị chiếu, kể cả nước làm lộ mặt tướng. Máy chủ chỉ nhận nước hợp lệ; nước sai bị từ chối và bàn cờ giữ nguyên.
Ghi nước đi
Biên bản dùng ký hiệu cờ tướng Việt Nam: tên quân, cột đang đứng, tấn (tiến) / thoái (lùi) / bình (đi ngang), số. Cột đánh số 1–9 từ phải sang trái theo góc nhìn của bên đi. Ví dụ: "Pháo 2 bình 5" (viết gọn P2-5), "Mã 8 tấn 7" (M8.7), "Xe 1 thoái 1" (X1/1). Xe, Pháo, Tốt, Tướng khi tấn hoặc thoái ghi số bước; Mã, Tượng, Sĩ ghi cột đến.
Kết thúc ván
| Kết quả | Khi nào |
|---|---|
| Thua | Bị chiếu bí (bị chiếu và không còn nước hợp lệ); không bị chiếu nhưng hết nước đi; đầu hàng; hết giờ; chiếu mãi hoặc đuổi bắt mãi. |
| Hòa | Hai bên đồng ý hòa; cả hai không còn Xe, Mã, Pháo, Tốt; mỗi bên đi 50 nước liên tiếp không ăn quân; thế cờ lặp lại mà không bên nào phạm luật; một bên hết giờ nhưng bên kia không còn quân tấn công. |
| Hủy | Bên Đỏ không đi nước đầu tiên trong 30 giây. Ván hủy không tính Elo. |
Chiếu mãi, đuổi mãi
Khi một thế cờ lặp lại lần thứ hai, bên đang chiếu liên tục hoặc đuổi bắt liên tục một quân sẽ nhận cảnh báo đổi nước. Lặp lại lần thứ ba thì máy chủ phân xử: bên chiếu mãi hoặc đuổi mãi bị xử thua; nếu cả hai cùng phạm hoặc không ai phạm thì hòa. Một chiếu một bắt xen kẽ không bị tính là phạm luật.
Thời gian
| Thể loại | Mỗi bên | Cộng sau mỗi nước | Tối đa một nước |
|---|---|---|---|
| Cờ chớp 3+3 | 3 phút | 3 giây | 30 giây |
| Cờ nhanh 10+5 | 10 phút | 5 giây | 60 giây |
| Cờ tiêu chuẩn 60+30 | 60 phút | 30 giây | 5 phút |
Người tạo phòng có thể tùy chỉnh thời gian (3–120 phút mỗi bên, cộng 0–30 giây, bật đếm giây 10–60 giây khi hết quỹ giờ). Ván tùy chỉnh được xếp vào thể loại theo thời gian ước tính của một bên.
Elo và danh hiệu
Mỗi người chơi có ba điểm Elo riêng cho Cờ chớp, Cờ nhanh và Cờ tiêu chuẩn, bắt đầu từ 0. Chỉ ván có tính điểm mới thay đổi Elo. Chế độ Đánh với máy (chọn mức độ khó) không bao giờ tính Elo; khi tìm đối thủ bằng Chơi ngay, bạn tự chọn ván có tính Elo hay không.
| Danh hiệu | Elo |
|---|---|
| Nhập Môn | 0 – 250 |
| Kỳ Đồ | 251 – 500 |
| Kỳ Thủ | 501 – 1000 |
| Kỳ Vương | 1001 – 1500 |
| Kỳ Thánh | 1501 – 2000 |
| Độc Cô Cầu Bại | Từ 2001, hiện thứ hạng trên Anh hùng bảng |
Mỗi danh hiệu có tối đa 5 sao theo số điểm trong khoảng đó. Anh hùng bảng xếp hạng theo từng thể loại; bạn xem được Top 10, 20, 50 hoặc 100 và luôn thấy thứ hạng của mình. Tài khoản khách vẫn có Elo nhưng chưa được xếp hạng; lưu tài khoản (liên kết email hoặc mạng xã hội) để có tên trên bảng.
Các cách chơi khác
- Đánh với máy: 5 mức độ khó, được xin đi lại một số lần mỗi ván.
- Chấp quân và sắp thế: bỏ bớt quân của một bên hoặc tự xếp thế cờ để luyện tập; máy chủ kiểm tra thế cờ hợp lệ trước khi bắt đầu.
- Giải đấu: thể thức Swiss, vòng tròn hoặc loại trực tiếp, chạy tự động theo lịch.
- Xem ván: vào xem các ván đang diễn ra và trò chuyện với người xem khác.
- Xem lại và chia sẻ: mọi ván đã chơi nằm trong Lịch sử đấu; bấm Xem lại để đi từng nước hoặc cho ván tự chạy, bấm Chia sẻ ván để gửi link cho bạn bè hay đăng lên mạng xã hội.
Giá trị quân cờ
Khi cân nhắc đổi quân, người chơi thường quy ước giá trị tương đối như sau (Tốt = 1):
| Quân | Giá trị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Xe | 9 | Quân mạnh nhất; mất Xe sớm thường rất khó gỡ. |
| Pháo | 4,5 | Mạnh ở khai cuộc và trung cuộc khi bàn còn nhiều quân làm ngòi; yếu dần ở tàn cuộc. |
| Mã | 4 | Yếu khi bị cản chân, mạnh dần ở tàn cuộc khi bàn thưa quân. |
| Sĩ, Tượng | 2 | Quân phòng thủ; thiếu Sĩ hoặc Tượng thì Tướng dễ bị tấn công. |
| Tốt | 1 → 2 | Chưa qua sông giá trị thấp; qua sông và áp sát cung thì nguy hiểm hơn nhiều. |
Đây chỉ là quy ước để so sánh nhanh. Giá trị thật phụ thuộc thế cờ: một quân đang tham gia tấn công có thể đáng giá hơn một quân cùng loại đang bị kẹt.
Khai cuộc cơ bản
- Pháo đầu (Trung pháo): nước đầu đưa Pháo vào cột giữa ("Pháo 2 bình 5"), nhắm thẳng vào Tốt đầu và Tướng đối phương. Đây là khai cuộc tấn công phổ biến nhất.
- Bình phong Mã: cách đáp lại Pháo đầu bằng cách lên cả hai Mã che giữa, giữ thế cân bằng và chắc chắn.
- Thuận pháo, nghịch pháo: bên đi sau cũng đưa Pháo vào giữa; cùng phía với Pháo của đối phương gọi là thuận pháo, khác phía gọi là nghịch pháo. Thế cờ thường giao chiến sớm.
- Phi tượng cục: nước đầu lên Tượng vào giữa, ưu tiên phòng thủ vững rồi mới phản công.
- Tiên nhân chỉ lộ: nước đầu tiến Tốt 3 hoặc Tốt 7, mở đường cho Mã và thăm dò ý đồ của đối phương.
Muốn học khai cuộc bài bản theo sách cổ, xem Luyện khai cuộc theo Mai Hoa Phổ.
Nguyên tắc chung ở khai cuộc: ra quân nhanh (nhất là Xe và Mã), sớm đưa Xe ra đường mở, không đi một quân nhiều lần khi chưa cần, và không vội ăn Tốt mà để quân mình chậm phát triển.
Một số thế chiếu bí thường gặp
- Song Xe chiếu: hai Xe thay nhau chiếu trên hai đường liền nhau, Tướng không còn chỗ tránh.
- Pháo trùng (Trùng pháo): hai Pháo đứng cùng một đường, Pháo sau dùng Pháo trước làm ngòi để chiếu.
- Mã hậu pháo: Mã đứng trước Tướng đối phương làm ngòi, Pháo phía sau chiếu qua Mã; Tướng bị Mã khống chế đường lui.
- Xe Mã liên hoàn: Mã khống chế các điểm thoát, Xe chiếu dọc hoặc ngang để kết thúc.
- Lộ mặt tướng: Tướng mình án ngữ một cột, khiến Tướng đối phương không được bước sang cột đó.
Mẹo cho người mới
- Trước mỗi nước, xem đối phương vừa đe dọa quân nào của mình, rồi mới tính nước tấn công.
- Đừng để Xe đứng ở chỗ Mã hoặc Pháo của đối phương có thể bắt; Xe bị đổi lấy Mã hay Pháo là thiệt lớn.
- Giữ ít nhất một Sĩ và một Tượng đứng cạnh Tướng cho đến khi bàn cờ thưa quân.
- Chơi cờ chớp dễ hết giờ: tập đi nhanh các nước khai cuộc quen tay để dành thời gian cho trung cuộc.
- Sau mỗi ván, mở Lịch sử đấu và cho ván tự chạy để tìm nước mình đi hỏng.
- Đánh với máy ở mức thấp để luyện, rồi tăng dần mức độ khó trước khi chơi ván tính Elo.
Hỏi đáp
Chơi cờ tướng ở đây có mất phí hay phải tải ứng dụng không?
Không. Game miễn phí và chạy ngay trên trình duyệt điện thoại hoặc máy tính. Muốn có biểu tượng riêng như ứng dụng, bạn thêm trang vào màn hình chính (PWA).
Có chơi cờ tướng với máy được không? Máy có mấy mức?
Có. Máy có 5 mức từ Nhập môn tới Đại sư, được xin đi lại một số lượt mỗi ván. Ván với máy không tính Elo.
Vì sao tôi có ba điểm Elo?
Mỗi thể loại thời gian Cờ chớp, Cờ nhanh và Cờ tiêu chuẩn có Elo riêng, bắt đầu từ 0. Chỉ ván có tính Elo mới làm điểm thay đổi.
Chiếu mãi, đuổi mãi được xử thế nào?
Máy chủ tự theo dõi thế cờ lặp lại và phân xử theo luật chiếu mãi, đuổi mãi, người chơi không phải tự tranh luận. Chi tiết ở mục Chiếu mãi, đuổi mãi phía trên.
Tài khoản khách có lên bảng xếp hạng không?
Tài khoản khách vẫn có Elo nhưng không lên Anh hùng bảng. Lưu tài khoản bằng email hoặc mạng xã hội để giữ Elo khi đổi máy và có tên trên bảng.
Làm sao xem lại và chia sẻ một ván đã chơi?
Mở Lịch sử đấu ở sảnh, chọn ván rồi bấm Xem lại để đi lại từng nước, hoặc Chia sẻ để lấy link gửi bạn bè qua mạng xã hội.